Narodowe Centrum Kultury
Zapraszamy serdecznie na oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Lemkin. Świadek wieku ludobójstwa”. O ekspozycji opowie Bartosz Gralicki z Instytutu Pileckiego.

Dlaczego pomnik Józefa Piłsudskiego na Placu na Rozdrożu nigdy nie powstał?

Trzy dni po śmierci Józefa Piłsudskiego, 12 maja 1935 roku, zawiązał się Stołeczny Komitet Budowy Pomnika Marszałka. Na lokalizację warszawskiego monumentu wybrano Plac na Rozdrożu.

1 lutego 1936 r. rozpisano otwarty konkurs, do którego mogli przystąpić tylko polscy artyści. W jego warunkach podano, że pomnik ma być monumentalny, ma przedstawić Marszałka jako zwycięskiego wodza i twórcę wolnej Polski oraz być wyrazem chwały, siły i zwycięstwa. Niestety, pomimo licznie zgłoszonych projektów, nie wyłoniono zwycięzcy.

Postanowiono więc rozpisać drugi konkurs, tym razem w formule zamkniętej, i zaprosić do niego wybranych rzeźbiarzy z Polski i z zagranicy. Jury zaprosiło do udziału w nim najlepszych ówczesnych rzeźbiarzy, m.in. Xawerego Dunikowskiego, Henryka Kunę, Jana Szczepkowskiego, Gustava Vigelanda, Aristide’a Maillola i Ivana Meštrovicia.

Projekt Meštrovicia, chorwackiego rzeźbiarza, ucznia Rodina, autora wielu monumentalnych realizacji w Europie i w Stanach Zjednoczonych – konny pomnik Marszałka na tle łuku triumfalnego – pokazany został w sierpniu 1939 roku w gmachu Muzeum Narodowego w Warszawie. Zyskał pozytywne opinie jury, które wyraziło chęć dalszej pracy z artystą. Niestety, realizację tego zamierzenia uniemozliwiła wojna, pomnik Ivana Meštrovicia nigdy w Warszawie nie stanął.

Co zobaczymy na wystawie?

Wystawa Ivan Meštrović/Józef Piłsudski. Historia jednego pomnika, organizowana w Kordegardzie. Galerii Narodowego Centrum Kultury dzięki zachowanym rysunkom, projektom oraz archiwalnym fotografiom opowie historię tego pomnika. Dodatkowo można będzie podziwiać gipsowy model, który w lipcu 1939 Ivan Meštrović przysłał z Zagrzebia do Warszawy. W trakcie prac nad wystawą udało się odnaleźć w zbiorach archiwalnych Muzeum Narodowego w Warszawie dokumentacje fotograficzną oraz rysunki założeń.

Cała ekspozycja realizowana jest w ramach Programu Wieloletniego Niepodległa i dopisuje kolejny rozdział do projektu badawczego zainicjowanego przez Królikarnię, Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego, poświęconego rzeźbie monumentalnej w Europie Środkowo-Wschodniej.

 

Ivan Meštrović / Józef Piłsudski. Historia jednego pomnika

Wernisaż wystawy odbędzie się 18 października o godzinie 18:00.

Wystawa potrwa do 25 listopada 2018 roku.

 

Kuratorka: Ewa Ziembińska

Organizator: Narodowe Centrum Kultury

Koordynacja: Anna Rudek-Śmiechowska

 

Partnerzy: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Królikarnia Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego, Muzeum Narodowe w Warszawie, Biuro Niepodległa

 

Sfinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2022.